Fossiele brandstoffen vs alternatieve energiebronnen

Door Arend Zwaneveld

Alternatieven voor Aardolie

Fossiele brandstoffen onmisbaar?

Door de opwarming van de aarde staat aardolie in een kwaad daglicht. Volgens sommigen wordt alles beter als we elektrisch gaan rijden. Maar waar moet die elektriciteit dan vandaan komen? In dit artikel onderzoeken we de alternatieven voor fossiele brandstoffen en leren we waarom veel mensen moeilijk afscheid kunnen nemen van aardolie!

Klimaatneutraal én comfortabel leven?

Low Impact: piepkleine ecologische voetafdruk mét laptop

Op ecopop 2010 in Kortrijk België gaf de Low Impact Man een lezing over zijn gelukkige, duurzame, ontstressde en verantwoorde levensstijl. Als een van de weinige westerlingen leeft Steven Vromman klimaatneutraal. Dit betekent dat hij en zijn familie niet bijdragen aan het uitputten de natuurlijke hulpbronnen van onze planeet en een Mondiale Ecologische Voetafdruk hebben van minder dan 1.5 hectare. Toch leeft de Low Impact man niet op straat in een kartonnen doos… hij heeft zelfs de beschikking over een (groene) laptop! Om deze te kunnen gebruiken moet hij wel meer dan een uur per dag op de hometrainer zitten.

Fossiele brandstoffen bepalen nu nog onze levensstijl…

Ons hoge welvaartsniveau is mogelijk geworden door het gebruik van fossiele brandstoffen. Maar kunnen we ons welvaartsniveau ook vasthouden als er straks minder olie is? Het leven van Steven Vromman maakt twee dingen duidelijk

• om echt klimaatneutraal te leven zullen we waarschijnlijk afstand moeten doen van een aantal verworvenheden (verre vliegreizen).
• de hoeveelheid energie opgeslagen in aardolie is gigantisch: voor het opwekken van de energie in 1 liter benzine (36.72 MJ/l of 42.7 MJ/kg) moet hij ongeveer 75 uur fietsen! (120 W output)

Dat laatste inzicht heeft Gooodstuff! ertoe gezet een overzicht te maken van de hoeveelheid alternatieve energiebronnen die nodig is om 1 liter aardolie te vervangen… en tegelijkertijd een overzicht te geven van de alternatieve energiebronnen die het zwarte goud gaan vervangen, ergens in de tweede helft van deze eeuw.

Duurzame energiebronnen vervangen fossiele brandstoffen.

Later…

Eind deze eeuw pas? Natuurlijk kunnen alternatieve hulpbronnen al eerder de rol van aardolie overnemen als belangrijkste bron van energie. Maar dan moeten we z’n allen uit onszelf massaal minder fossiele brandstoffen gaan gebruiken. Dit lijkt vooralsnog niet heel erg waarschijnlijk. Waarom niet?

• De opwarming van de aarde verloopt hiervoor veel te geleidelijk

• De gevolgen van de opwarming van de aarde treffen niet de grootste gebruikers. Met name de economieën van ontwikkelingslanden zijn slecht voorbereid op hoge waterstanden en nog erg afhankelijk van geslaagde oogsten.

• De opwarming van de aarde zal nog een tijd na het overschakelen op duurzame energiebronnen voortduren... niet echt een bemoediging van goed gedrag!

… of toch vroeger?

De switch van fossiele naar duurzame alternatieven kán natuurlijk wel sneller plaatsvinden dan in de tweede helft van deze eeuw. Hoe?

Overheden kunnen hun milieu-, energie- en industriebeleid helemaal omgooien. Barack Obama heeft zijn “Green Deal” en ook van China wordt steeds duidelijker dat ze -om praktische redenen- zuiniger met energie willen omgaan...

Burgers kunnen een belangrijke bijdrage leveren. Niet door het kijken naar Postbus 51, Low Impact shows, lezingen en documentaires, maar door veranderingen in consumptie- en stemgedrag (zie ook het Gooodstuff! artikel 4 ecologische nono's voor een duurzaam leven)

Waarschijnlijker is dat de prijs van benzine en andere fossiele brandstoffen voor een vervroegde omslag zorgt: bijna niemand twijfelt eraan dat de brandstofprijzen over 30 jaar zeer hoog zullen zijn. Overheden kunnen de ontwikkeling van energiebesparende technologieen en alternatie energiebronnen subsidiëren of... de prijzen verhogen met accijnzen. Hoewel niemand behalve de minister van financiën daar vrolijk van wordt, wordt ook op deze manier het ontwikkelen en gebruiken van energiebesparende technieken aangemoedigd!

Aardolie onze favoriete energiebron, en niet voor niets!

Dit artikel heeft niet tot doel lezers op te roepen zuiniger om massaal over te stappen naar duurzame energiebronnen. Onderstaande tabellen maken maar al te duidelijk waarom we zo moeilijk afscheid kunnen nemen van onze favoriete brandstof, en geeft tegelijkertijd een beeld van de -duurdere of minder "gebruiksvriendelijke"- alternatieven waar we over 50 jaar allemaal mee zullen leven.. en hoeveel we daarvan nodig hebben om ons huidige energieverbruik te kunnen blijven ondersteunen,

Overzicht fossiele energiebronnen

De hoeveelheid energie in 1 liter aardolie is gelijk aan die in:

Fossiele brandstoffen: lekker veel energie per volume!

Overzicht biobrandstoffen

De hoeveelheid energie in 1 liter aardolie is gelijk aan die in:

Hoeveel hout zouden we in een tankstation op onze auto moeten laden in plaats van een volle tank?

Overzicht duurzame alternatieve energiebronnen

De hoeveelheid energie in 1 liter aardolie is gelijk aan die opgewekt door:

En waterstof dan?

Waterstof is geen alternatieve energiebron, maar een manier om energie op te slaan. Vloeibaar waterstof bevat 3 keer zoveel energie per kilo, maar slechts 1/3 van de energie per volume-eenheid. Dat betekent dat je met een (elektrische) auto op waterstofgas iedere 1250 kilometer moet tanken, óf moet voorzien van een tank van minimaal 150 liter… dat betekent dat golfliefhebbers een van hun vrienden thuis moeten laten als ze gaan golfen... of voorgoed afscheid moeten memen van de verbrandingsmotor!

Conclusie: fossiele brandstoffen blijven onderdeel van de energie-mix

Wetenschappers, technici, politici maar ook het bedrijfsleven zijn allen druk bezig na te denken over onze energievoorziening op de lange termijn.

Vriend en vijand van fossiele brandstoffen gaat op dit moment uit van een zogenaamde energie-mix waarvan fossiele brandstoffen een belangrijk deel blijven uitmaken. Uit de meeste simulaties blijkt dat het gebruik van kernenergie haast onvermijdelijk is als we op korte termijn al onze afhankelijkheid van fossiele brandstoffen willen verminderen.  Wil je aan den lijve ondervinden hoe moeilijk het is om een toekomstscenario energie-mix te vinden die betaalbaar, CO2-arm en duurzaam is, probeer dan de Energietransitiemodel Game of het Energietransitiemodel voor gevorderden.

* : in dit overzicht is –voor alle energiebronnen- de voor productie noodzakelijke energie en hoeveelheid vrijkomende CO2 niet inbegrepen

* : verhoogt de voedselprijzen en verbruikt veel water… het wachten is op
2^e generatie biobrandstoffen (o.b.v. cellulose-afbraak) en
3^e generatie biobrandstoffen (m.b.v. algen)

Bron: zie bronnen Fossiele vs Alternatieve Energiebronnen