Smurfen in 3D met een boodschap

 Wie heeft de film niet gezien? Nu al wordt het bestempeld als een van de best bezochte films aller tijden, waarbij Titanic -toevallig van dezelfde regisseur- alleen nog voorloopt. Al rond de 1,3 miljard dollar heeft de film opgebracht en dat is ook niet zo gek. Avond na avond zijn de voorstellingen in de IMAX-theaters uitverkocht, maar ook de normale 3D voorstellingen lopen gigantisch goed. 2010 is het jaar van Avatar, en naast de overweldigende drie dimensionale beelden, en het magere verhaal, geeft James Cameron ons een boodschap mee.

MAGER SCENARIO

De critici zijn het unaniem eens over de film. Prachtige beelden, maar een mager verhaal. Alhoewel hier wel een kern van waarheid in schuilt, valt te betwijfelen of een hypercomplex verhaal wel dusdanig veel bezoekers had getrokken. Aangezien uitmelken een gewoonte is in Hollywood, kunnen we in de toekomst vervolgen verwachten waarbij de mythische wereld en cultuur van de Na'vi complex wordt en misschien wel geheel onbegrijpelijk. Vergelijk het met de Matrix.
 
In feite hebben we hetzelfde verhaal als dat van Avatar al meerdere keren gezien. Het gaat hier om de invalide Jake Sully die gevraagd wordt om bij de Na'vi (blauwe lange wezens)  informatie in te winnen. Wel uiteraard door zijn bewustzijn te koppelen aan een gekweekte Na'vi. Dit allemaal om een belangrijke grondstof (Unobtainium) te kunnen oogsten. Jake wordt echter verliefd op de cultuur en op een blauwe schone in het bijzonder, waardoor zijn oordeel over de Na'vi veranderd. Hij wordt zelfs een van hen.
 
Of het nu de jongen is die een uitdaging aangaat om een enigszins lelijk meisje om te toveren tot sexy chick om er verliefd op te worden, of de spion die verliefd wordt op degene die hij moet ombrengen. Het is een bekend verhaal. Avatar heeft echter geen complex verhaal nodig om bijzonder te zijn. Ondanks de abominabele naam voor de grondstof Unobtainium, komt de boodschap goed over. James Cameron laat een agressieve toekomst zien waarbij zakenmensen en leger geen overdreven geweld schuwen om maar kostbare natuurlijke energiebronnen te oogsten. Het had uiteraard in het verhaal net zo goed olie kunnen zijn, de Na'vi een stel dorpelingen in Irak die boven op een enorme olievoorraad wonen en een stel geldbeluste Texanen (George Bush achtige types) die over lijken gaan om de olie te bemachtigen.
 
De metafoor die Cameron gebruikt is daarom geen metafoor meer, maar een regelrechte aantijging die wat Kopenhagen betreft eerder had mogen komen. We verbruiken teveel van onze natuurlijke energiebronnen. Zoals in de film, gaan sommigen erg ver om het elders te halen.

MAGISCHE MYTHES

Het is bewonderenswaardig wat Cameron heeft bereikt met zijn 'verhalen in verhalen'. De cultuur van de Na'vi is goed doordacht uitgewerkt en laat veel vrij voor de toekomst. De taal, de spirituele verhalen, de mythes over helden uit het verleden. Aan alles is goed gedacht en het is een knap staaltje genialiteit om onzin belangrijk en emotioneel te laten zijn. Ook de rituelen die worden uitgevoerd raken de grens van het melodramatische aan, maar stappen  nooit over deze grens. Dat deze film weet te overtuigen wordt nog maar eens benadrukt door het nieuwsbericht dat mensen de eigen wereld na het zien van Avatar maar grijs en grauw vinden, en er zelfs depressieve gevoelens door krijgen.

MIETERSE MOVIE

Avatar is de film der films, tot het volgende meesterwerk dat de wereld doet wakker schudden. We zijn anno 2010 belandt in het nieuwe tijdperk van de 3D films en ongetwijfeld is dit nu de standaard. Avatar doet echter meer dan visueel overweldigen. Het heeft, ondanks het magere verhaal, een boodschap overgebracht die duidelijk is maar verpakt in ieder geval de 'mooiste' film van het jaar.

Als Avatar de nieuwe graadmeter is, dan wordt het vanaf nu smullen geblazen.